Høgrepolitikk er utryggheit

john bauer

Når kapitalen styrer skolane blir det utrygt for elevar og lærarar. Foto: David Castor/Wikimedia

I Noreg hadde den førre regjeringa godkjent 1200 privatskoleplassar i vidaregåande skole i Tromsø. Heldigvis stoppa SV og den raud-grøne regjeringa denne etableringa då dei tok over i 2005.

I Sverige ser vi no konsekvensane at eit tilsvarande frislepp. Elevane si tryggheit for skole og utdanning er avhengig av at store konsern synst dei tener nok pengar på å drive skolen. No har JB Education (tidlegare Johan Bauer, som og ville etablere seg i Tromsø) meldt frå at dei vil slutte å drive skolar i Sverige. Over 10 000 elevar veit ikkje om dei har ein skole å gå til når ferien er over til hausten. Lärarnas Nyheter skriv

En av landets största friskolekoncerner, JB Education, avvecklar alla sina grund- och gymnasieskolor. De flesta skolor får nya ägare, men än är det inte säkert att de får bedriva verksamheten vidare. Nu väntar en orolig sommar för över 10.000 elever och närmare 1000 lärare.

JB Education seier at det er endringar i marknadstilhøva som gjer at dei no trekk seg ut. Det kan sjølvsagt vere at dei ikkje dreiv effektivt nok. Det største skolekonsernet i Sverige hadde eit overskott per elev på 6300 svenske kroner. (ref) For JB dreiv ikkje gode skolar i følgje SVT:

Friskolekoncernen John Bauer får hård kritik i den största koncerngranskningen som Skolinspektionen gjort hittills. Samtliga 18 granskade skolor har så allvarliga brister att skoltillstånden är i fara i fall de inte åtgärdas.

Det finst få grunnar til å sleppe kapitalen laus på barna våre. Høyr berre på Sten Svensson:

– Risikoen for ei skoleboble som kan sprekke, viser hvilken ulempe det kan være med en markedstyrt skole. Markedsstyring i skolesektoren er ikke gjennomtenkt og fungerer ikke når skoler kan bli slått konkurs.

Eg er inderleg glad for at det ikkje er slik i Noreg, og håper vi ikkje får regjeringsskifte i Noreg til hausten. For då får vi fort svenske tilstander.

Når skolen må spare

20130530-140432.jpg

Jens Johan Hjorth speglar seg gjerne i glansen av skoleungane i Tromsø, dessverre er han ikkje med på å gje dei dei pengane dei treng. Foto: Mark Ledingham, Tromsø kommune

I fjor haust vedtok høgresida eit budsjett for Tromsøskolen. I dette budsjettet låg det nedskjæringar for skolen i Tromsø. Byråden for utdanning sa at denne nedskjæringa skulle skje utan at kvaliteten i skolen vart dårlegare. Frå SV si side advarte vi allereie den gongen mot dette. Dessverre fekk vi rett, men ikkje fleirtal for å gjere noko med det.

No tar vi til å sjå konsekvensane av høgrepolitikken. Når ein kuttar i skolen så aukar behovet for spesialundervisning. Spesialundervisning er dyrt, men er konsekvensen av innsparingane. Når høgrefleirtalet i kommunestyret i går vedtok at skolane må spare inn 12 millionar resten av året så betyr det færre lærarar i skolen. Færre lærarar betyr mindre oppfølgjing av kvar elev. Ingen må bli forundra om dette vil gjere at behovet for spesialundervisning aukar. Ved behov så har eleven krav på spesialundervisning. Det betyr at sparinga fører til større utgifter, eller eit dårlegare tilbod til alle dei elevane som ikkje treng spesialundervisning.

Denne sparinga frå byrådet si side er ikkje påtvungen oss av dårleg økonomi. Det er ein konsekvens av at byrådet vil sette pengar i banken i staden for i skolen. Eg trur dei gjer det for å kunne kutte eigedomsskatten før neste kommuneval.

Så, då ser vi det, skatt er viktigare for Høgre enn skolen er.

Og, til slutt, innføringa av parlamentarismen av Høgre, Frp, V og Ap kostar omtrent det same som kutta i skolen no. Det er no og ei litt rar prioritering, ikkje sant?

Innlegg om same tema:Byrådet kuttar på skoleVatn i bassengaKoalisjonen av dei villigeFeitare politikarar – slankare elevar20 millionar i overforbruk

Når skolen må spare

20130530-140432.jpg

Jens Johan Hjorth speglar seg gjerne i glansen av skoleungane i Tromsø, dessverre er han ikkje med på å gje dei dei pengane dei treng. Foto: Mark Ledingham, Tromsø kommune

I fjor haust vedtok høgresida eit budsjett for Tromsøskolen. I dette budsjettet låg det nedskjæringar for skolen i Tromsø. Byråden for utdanning sa at denne nedskjæringa skulle skje utan at kvaliteten i skolen vart dårlegare. Frå SV si side advarte vi allereie den gongen mot dette. Dessverre fekk vi rett, men ikkje fleirtal for å gjere noko med det.

No tar vi til å sjå konsekvensane av høgrepolitikken. Når ein kuttar i skolen så aukar behovet for spesialundervisning. Spesialundervisning er dyrt, men er konsekvensen av innsparingane. Når høgrefleirtalet i kommunestyret no foreslår at skolane må spare inn 12 millionar resten av året så betyr det færre lærarar i skolen. Færre lærarar betyr mindre oppfølgjing av kvar elev. Ingen må bli forundra om dette vil gjere at behovet for spesialundervisning aukar. Ved behov så har eleven krav på spesialundervisning. Det betyr at sparinga fører til større utgifter, eller eit dårlegare tilbod til alle dei elevane som ikkje treng spesialundervisning.

Denne sparinga frå byrådet si side er ikkje påtvungen oss av dårleg økonomi. Det er ein konsekvens av at byrådet vil sette pengar i banken i staden for i skolen. Eg trur dei gjer det for å kunne kutte eigedomsskatten før neste kommuneval.

Så, då ser vi det, skatt er viktigare for Høgre enn skolen er.

Og, til slutt, innføringa av parlamentarismen av Høgre, Frp, V og Ap kostar omtrent det same som kutta i skolen no. Det er no og ei litt rar prioritering, ikkje sant?

20 millionar i overforbruk

sjeselong

Dette er ikkje standardmøblane på lærarromma i Tromsø. Foto: Wikipedia

Overforbruk, smak litt på det ordet. Kva assosiasjonar får du? Mine går i retning av sløsing, manglande kontroll og luksus. Betyr det at når skolane i Tromsø har brukt 20 millionar meir enn dei har fått i budsjettet at lærarromma er blitt utstyrt med svindyre italienske kaffemaskinar, medan lærarane slangar seg på designsjeselongar frå Gucci?*

Nei, faktum er at byrådet og høgrefleirtalet i kommunestyret har underbudsjettert kraftig. Eg veit ikkje om du har assosiasjonar knytt til ordet underbudsjettering, men det  har eg. Eg assosierer underbudsjettering med smalhans, kutt og dårlegare tilbod.

Og, det er nettopp dette som skjer i tromsøskolen no. Det blir klassesamanslåingar, færre delingstimar og mindre pengar til materiell og ekskursjonar. Med andre ord lågare kvalitet.

Korfor, spør du kanskje? Det er ikkje fordi det ikkje er pengar i kommunen. Det er fordi høgrefleirtalet og byrådet prioriterer andre ting enn skole. Prioriteringa er todelt, første leddet snakkar dei høgt om, andre leddet er dei litt tausare om. Det første er enkelt. Dei brukar heller pengar på asfalt enn på skole. Det andre og viktigaste, trur eg , er at dei sparer for å kunne kutte eigedomsskatten.

Så, kva vel du, eigedomsskatt eller dårlegare skolar?

* (no aner eg ikkje om Gucci lagar sjeselongar, for å vere heilt ærleg er eg ikkje ein gong sikker på kva ein sjeselong eigentleg er, men du tar poenget)? 

PS: Wikipedia skriv om Sjeselong her

Innlegg om same tema:Kommunen blir privatisertKoalisjonen av dei villige

Holmbuktura

I Troms er det 40 punktar langs vegane våre med stor skredfare. Holmbuktura er ein av dei verste av desse 40 punkta. I går var eg på eit folkemøte i Lakselvbukta om sikring av Ura. Det gjorde inntrykk å høyre om korleis ungane har det når dei delar av året heile tida går og er redde for å ikkje komme seg heim frå skolen fordi vegen kan vere stengt.  Eg meiner og at det er viktig at vi får på plass ein beredskap i form av båttransport slik at vi kan vere heilt sikre på at ungane kjem seg heim frå skolen og at dei som er sjuke får medisinene sin.

Også må sjølvsagt Ura sikrast, det blir ikkje lettare av at byrådsleiaren gjer seg til uvens med resten av fylket ved å foreslå å kutte i vegbygginga i distrikta, sånn som Bjarkøysambandet

Holmbuktura

Innlegg om same tema:Breidde på skispor?Vegstøv og slipte tennerSykkelhjelmsamfunnetOnkel Skrue – økolog og antikapitalistBetre næringspolitikk med SV

6000 trailarar eller tog og båt

MS Tege er skipet som kanskje skal leggast til kai for godt. Det kan føre til at det blir 6000 fleire trailarar på nordnorske vegar. Foto: John Nuttall/flickr:skagman

MS Tege er skipet som kanskje skal leggast til kai for godt. Det kan føre til at det blir 6000 fleire trailarar på nordnorske vegar. Foto: John Nuttall/flickr:skagman

For eit par dagar sidan kunne vi lese i Nordlys at Tollpost Globe vurderer å legge ned godslinja si frå Bodø til Tromsø. Båten tar til å bli gammel og selskapet vil ikkje ta kostnaden med å bytte han ut. Den vurderinga er det mogleg å forstå, den skjer – reknar eg med- på eit strengt bedriftsøkonomisk grunnlag. Vi forventar derimot av andre at dei skal tenkje samfunnsøkonomi.

Derfor er eg veldig glad for at toppkandidatane til SV i Nordland, Troms og Finnmark har tatt affære og sendt brev til fiskeriministeren og samferdselsministeren for å få dei til å rydde opp.

Men først og fremst vitnar dette om at vi treng jernbane i heile landet. Dersom båtruta forsvinn vil det dukke opp 6000 trailarar på nordnorske vegar. Det kan vi ikkje tillate. Vegane er ikkje bygd (eller vedlikehaldt) for det og det vil skape mange trafikkfarlege situasjonar. Vi kan og lese at IKEA reknar med å frakte varene sine med tog til Narvik og med bil derifrå til Tromsø.

Det gjenstår berre ein ting, å få bygd jernbane til Tromsø, slik SV har vedtatt i arbeidsprogrammet:

Norge bør være offensive i nord. Å etablere infrastruktur som knytter landene i regionen tettere sammen vil være strategisk viktig. Jernbaneforbindelser mellom Norge og Russland kan gi rom for spennende muligheter innen både handel, transport, næring og kultur. Å øke kapasiteten, og forlenge Ofotbanen videre til Tromsø kan åpne for miljøvennlige og effektive transportlinjer både østover og sørover i en tid hvor fisk, malm og transport er i sterk vekst i regionen

Nedstemt

Forslagsstillaren smiler tappert. Foto: Gunhild Johansen

Forslagsstillaren smiler tappert. Foto: Gunhild Johansen

I dag la eg fram to forslag i kommunestyret. Det eine framlegget handla om bustadbygging i Tromsø. Du kan lese meir om forslaget her. Det andre forslaget ba om ei utgreiing av bybane i Tromsø.

Eg skal ikkje klage på at forslaga vart nedstemt, det er naturleg i eit demokrati. Folk i Tromsø har ønska seg eit felirtal i kommunestyret utan visjonar og utan ønske om å ta tak i ein tydeleg marknadssvikt. Ein marknadssvikt som fører til at hus blir alt for dyre i Tromsø.

Derimot vil eg klage på at høgresida brukte makta si til å hindre at forslaga vart tatt opp til avstemming. Dei hadde altså ikkje mage til å stemme ned forslaga.

Jaja, sånn kan det gå.

Innlegg om same tema:SkatteparadisReis meir, Gunhild!Eit krafttak for bustader i TromsøKaos og litt politikkSykkelvegar i Tromsø

Eit krafttak for bustader i Tromsø

hus

Tromsø treng fleire bustader, det er ei offentleg oppgåve og eit offentleg ansvar. Foto: Harald Groven/Flickr

Det blir bygd alt for få hus i Tromsø. Folketalet stig med rundt 1000 personar i året. Det betyr at vi treng mellom 400 og 500 nye bustader av ulik storleik kvart år. Dei siste åra har det blitt bygd rundt 200 i året. Då er det ikkje rart prisane går rakt oppover. Det er i ferd med å bli uråd for folk med normale inntekter å skaffe seg ein OK plass å bu i Tromsø. Slik kan vi ikkje ha det.

Derfor ser vi og at salsprisen stig meir enn byggekostnaden for hus. Gjennomsnittleg kvadratmeterpris i Tromsø er meir enn 27 000 kroner per kvadratmeter. Leiligheiter ligg på ca 33′ medan einebustader er ca 24′ (Kjelde: Norsk Eigedomsmeklarforbund). Byggekostnaden per kvm er i underkant av 30 000. Litt avhengig av byggestandard. I følgje SSB har byggeprisindeksen gått frå 100 i 2000 til 160 i dag. I same periode har salspris indeksen gått frå 100 til 222 i følgje «Eiendomsmeglerbransjens boligprisstatistikk frå mars 2012, side 8». Begge desse er nasjonale tal. I Tromsø steig prisen frå 100 til 214 frå 2000 til 2011.

Eg meiner at vi her kan slå fast at det er ein marknadssvikt. Salsprisen veks meir enn byggeprisen, og det blir samstundes bygd for lite. Det kan ikkje bety anna enn at nokre aktørar i bransjen sit og skummar fløyten av marknaden. Det kan dei gjere fordi det blir bygd for lite og det ikkje er samsvar mellom byggepris og salspris. Eg har ikkje funne gode tal på dette, men magekjensla mi seier meg at det er utviklarane og delvis tomteeigarane som stikk av med gevinsten.

Når det er ein marknadssvikt er det ei openbar rolle for ein offentleg aktør som kommunen, sjølv innan ein marknadsøkonomi som den norske.

Eg har derfor foreslått for årsmøtet i Tromsø SV i morgon saman med andre at SV skal gå inn for at kommunen låner ein milliard og saman med TBBL bygger bustader for folk i Tromsø. Bustadene må byggast nøkternt, og det må opnast for eigeninnsats og dugnadsinnsats for å få ned prisen for folk. Desse bustadene må så kommunen/TBBL selje på vanleg måte til kostpris. Kommunen får tilbake pengane sine, innbyggarane får hus. Risikoen for kommunen ligg i at leiligheitene ikkje blir selt. Det meiner eg er ein akseptabel risiko å ta. Så då synst eg det er trist at byrådet i Nordlys (ikkje på nett)  i dag avviser ideen.

For ein milliard kan vi bygge mellom 400 og 500 bustader, avhengig av storleik og anna. Det vil monne i Tromsø.

Denne grafen viser talet på igangsette bustader i Tromsø, kvartalsvis (kjelde SSB):

graf_bustader

Innlegg om same tema:Byen treng fleire leikeplassarFleire barnehagar i TromsøElendig økonomiSykkelvegar i TromsøKva vil skje i Tromsø?

Anbud og ansvar i kollektivtransporten

Allerede for ett år siden stilte SV flere spørsmål i kommunestyret om hva byrådet tenkte å gjøre med den uholdbare situasjonen med Nobinabussene som ikke fungerer på glatt vinterføre. Vi fremmet forslag om at kommunen i samarbeid med fylkeskommunen, skulle etablere et nytt offentlig eid busselskap som kunne tilby gode tjenester til befolkningen og gode arbeidsvilkår for sjåførene. Dette forslaget fikk dessverre bare 5 av 43 stemmer. Et stort flertall vil altså opprettholde dagens ordning.

Av Pål Julius Skogholt og Gunhild Johansen, Tromsø SV

Ingenting har skjedd på et år

Byrådet svarte at de ikke anser kollektivdrift å være en lovpålagt driftsoppgave. De ville imidlertid arbeide for at ansvaret for kollektivtrafikken i kommunen overføres fra Troms fylkeskommune til Tromsø kommune. Det har ikke skjedd, ihvertfall som vi kjenner til. Kaoset fortsetter med økt styrke og krangelen om hvem som har ansvaret for fadesen, spisser seg til for hver dag.

Høyre i kommunen er i klinsj med Høyre i fylkeskommunen, og Nobinas lokale ledelse benytter anledningen til å varsle aksjoner og kjørenekt. Kontraktstida er lang og vi kan vente oss at dette spillet vil fortsette lenge. Taperne er passasjerer som ikke kommer dit de skal i tide, og bussjåfører som har en stadig mer uholdbar arbeidssituasjon. Typisk nok er det sjåførene som blir gjort til syndebukker for en politikk de ikke har noe ansvar for.

Ansvaret ligger hos Frp, Høyre og Sp

SVs påstand er at den egentlige årsaken til kaoset er at det er innført konkurranse i kollektivtrafikken. Vi får det som er bestilt. Nobina leverte inn et anbud som var 200 mill. kr lavere enn konkurrentene. Nobina er ett av Nord-Europas største persontransportselskaper. De opererer 3500 busser og transporterer 260 millioner passasjerer hvert år. De vet hvordan de skal vinne anbuds-konkurranser. Det langsiktige perspektivet med sikker profitt fra fellesskapets kasse er overordna små begynnerproblemer. Det var Frp, Høyre og Sp som i fylkestinget innførte anbudsordninga for bussene i Tromsø. Der ligger ansvaret for kaoset.

Nobina leverte hybridbusser som ikke var utprøvd i Tromsø på vinterføre, fordi det var del av bestillingen. For å vinne anbudet har de skåret ned på antall sjåfører og på tida sjåførene har mellom avgangene. Det betyr at sjåførene ikke har tid til å legge på kjettinger når det er glatt, uten at det blir forsinkelser på ruta eller at avganger må kanselleres. Ifølge kontrakten bøtelegges selskapet med kr 3000 for noen minutters forsinkelse og kr 10 000 for en kansellering, så det er klart at det er noe sjåførene ikke blir oppfordret til å gjøre.

Dette er bare begynnelsen

Den borgerlige alliansen som styrer Tromsø skal innføre konkurranseutsetting på alle områder av kommunal tjenesteproduksjon. Jordmortjenesten, maten til sykehjemmene, hjemmehjelpstjenesten, barnehagene, sykehjemmene – alle områder skal nå overføres til private leverandører. Vi vil få akkurat samme diskusjon på hvem som egentlig har ansvaret når den som har levert inn det billigste budet ikke klarer å levere den kvaliteten kommunen har lovet. SV mener kommunen selv er den som best kan utføre kommunale tjenester.

Kommunen har kompetansen og kvaliteten som skal til. Det blir ingen diskusjon om hvem som har ansvaret. Og alle pengene brukes i fellesskapets interesse. Høyresida er mer opptatt av at private selskap skal få sin gevinst, koste hva det koste vil.

Innlegg om same tema:Byrådet i Tromsø på dypt vannLovlydig næringsliv har alt å tene på at Tromsø blir…Nobina og kapitalismeHeller eige enn leigeFeitare politikarar – slankare elevar

Vi tar bussen inn i framtida

Stem SV, og få bussen til 10 kroner. Foto: Krister Brandser/Wikimedia Commons

Tromsø SV vil at bussen skal koste ti kroner, og vi vil at bussen skal gå oftare. Vi vil dette fordi det er bra for miljøet og fordi det er god velferdspolitikk.

Omtrent ein tredjedel av innbyggarane i Tromsø har ikkje tilgang til bil, dei har og rett på god kommunikasjon.

For å få dette til meiner SV at det er rett å innføre vegprising. Dette vil saman med auka tilskott frå staten om vi innfører det tilføre oss rundt 200 millionar i året som vi kan bruke på betre vegar, sykkelvegar og billigare og betre buss.

SV er det einaste partiet i kommunestyret som tar denne utfordringa på alvor.

Ein stemme på SV er ein stemme på eit miljø utan svevestøv, ein stemme på eit betre kommunikasjonstilbod, ein stemme mot klimaendringar, ein stemme for gode velferdstilbod.

Innlegg om same tema:Gode vennaSiste dag på stand – god måling i TromsDen vanskelege debatten – om bensinpris og bussbillettKake frå Natur og UngdomKva fortel EXPO 2010 om Kina?